Kleio: beeldvorming van het verleden
‘Kleio is het blad van de vereniging van docenten in geschiedenis en staatsinrichting in Nederland’. Het zomernummer van dit jaar was geheel gewijd aan strips. Voorzitter Jan van Oudheusden schrijft in de inleiding: “Met geschiedenis kun je vele wegen bewandelen. Het is bij uitstek een beeldend en verhalend vak.”
Films, jeugdboeken en strips zijn héél vaak aan historische onderwerpen gewijd: het verleden in beeld brengen is altijd spannend. Fred Marschall is een striptekenaar die daarin gespecialiseerd is. Voor de Sfinx-uitgaven van Thieme/Meulenhoff maakt hij geschiedkundige illustraties en samen met Christian Godard werkt hij aan een reeks over D-Day. In Kleio wordt hij geïnterviewd over het vak van historie-tekenaar: “Als illustrator maak je een constructie en je moet er rekening mee houden dat die van tijd tot tijd moet worden herzien. Dat geldt net zo goed voor een historicus die een boek schrijft.” En: “Voor de verbreiding van kennis is het belangrijk dat er visualiseringen zijn.”
Verdraaiing
‘Over tekeningen en balloons’ is de titel van het tweede hoofdstuk. Het is geschreven door Tom van der Geugten, bekend van de Kuifje-les in de rubriek Lesmateriaal op deze website. Van der Geugten concentreert zich in zijn artikel op de verschillende soorten historische strips die je kunt onderscheiden en behandelt ook de praktische toepassing ervan in het onderwijs. “Hoewel karikatuurstrips zoals over Asterix door veel kinderen ‘leuk’ worden gevonden, zijn deze minder geschikt voor het ontwikkelen van historische kennis en inzicht in het basisonderwijs en de onderbouw, vanwege de overdrijving en verdraaiing van historische gegevens en de verwijzing naar doorgaans onbekende zaken. En om dezelfde redenen zijn ze juist meer geschikt voor een praktische opdracht in de bovenbouw.” Van der Geugten komt met veel voorbeelden om het educatieve nut van historische strips aan te tonen.
Oneven orde
“Als je in Nederland strips wil maken, moet je echt met humoristische dingen aan de slag die voorgepubliceerd kunnen worden in het Veronica Omroepblad of de Nieuwe Revu. Maar als je daar een historische strip komt aanbieden, word je de deur uitgekwakt.” Aan het woord is Paul Teng, tekenaar van stripboeken over de Russische Revolutie en de Spaanse Burgeroorlog. In een interview met Hans Pols vertelt hij in Kleio dat hij werkt aan een nieuwe serie over Antwerpen in het jaar 1585, onder de titel ‘De oneven orde’. “Ik heb geluk dat een van de scenaristen een Spaanse is. Uit archieven heeft ze platen opgediept van die versperring van de Schelde die gebruikt is door de Spanjaarden bij het beleg van 1585,” aldus Teng, die een week over één pagina doet. Docenten geschiedenis: hou deze reeks in de gaten!
Bronnen:
