Ze wegen 380 en 150 kilo, zijn uit brons gegoten en zullen straks met acht kleinere klokken het carillon gaan vormen in het gloednieuwe stadhuis van Dokkum, gemeente Dongeradeel. Het gebouw is in strakke rode steen ontworpen door architect Gunnar Daan, maar bevat behalve een klokkenspel nog meer traditioneels: in overleg met het SKOR (Stichting Kunstactiviteiten Openbare Ruimte) is de voorgevel verrijkt met 27 tegeltableaus die samen een beeldverhaal vormen. Sterker nog: een strip! “Iets zichtbaars voor de burger die er tenslotte ook zijn geld in steekt,” zoals een wethouder verduidelijkte tijdens de feestelijke inwijding van het stadhuis.
Het is precies 1250 jaar geleden dat de heilige Bonifatius bij Dokkum werd vermoord en zoiets wil je vieren. Stripmaker Guido van Driel, bekend van ‘Toen wij van de Duitsers verloren’ en ‘De fijnproever’, is gevraagd een monumentaal werk te ontwerpen dat iets vertelt over heden en verleden van Dongeradeel. De gebakken en geglazuurde beelden die nu de voorgevel sieren zijn afkomstig uit het stripboek ‘Om mekaar in Dokkum’, dat gelijktijdig is uitgekomen, in het Fries en in het Nederlands. Toen Van Driel vanuit Amsterdam naar het noorden van Friesland reed om zich voor zijn boek te documenteren en bij de rotonde van Dokkum kwam, was het eerste wat hem opviel het Asielzoekerscentrum: een kunstmatig dorp van witte houten gebouwtjes. Hij wist meteen dat het AZC een rol moest spelen in zijn boek en is de ambtenaren in Dokkum nu dankbaar dat ze hem de vrije hand lieten.
‘Om mekaar in Dokkum’ is er een onvoorstelbaar actueel boek door geworden. Je kunt Bonifatius opvoeren als een heilige die zich met de bijbel probeerde te verdedigen tegen aanvallen van heidenen, maar Van Driel doet iets anders. Hij presenteert Bonifatius als een fanaticus uit een vreemd land die de heilige bomen van de Friezen komt omhakken omdat hun natuurgodsdienst plaats moet maken voor de veel zuiverder leer van het christendom. AsielzoekerscentrumHet vervolg is bekend: Friesland werd gekerstend en raakte zijn bomen kwijt. Nu is de provincie befaamd om zijn lage horizons en heftige wolkenluchten, die weer zijn terug te vinden in ‘Om mekaar in Dokkum’, waarvan de afzonderlijke beelden niet zijn getekend maar geschilderd.
Hoofdrolspelers in dit boek zijn de Angolese asielzoeker Jondo en de Amsterdamse crimineel Ronnie, die elkaar pas op de allerlaatste bladzijden tegenkomen, onder een boom in een weiland. Voordat punt en contrapunt elkaar raken verplaatsen Jondo en Ronnie zich elk via een eigen traject door Dokkum. De Angolees probeert zich te verstaan met zijn omgeving door rond te fietsen en zijn medemensen te observeren. Intussen slentert Ronnie met zijn maatje Janus B. door het centrum, op zoek naar een man die vanwege een akkefietje in het verleden, waar Ronnie een bijna-dood-ervaring aan heeft overgehouden, voor z’n kop moet worden geschoten. De even slappe als filosofische conversaties tussen Ronnie en Janus doen sterk denken aan Tarantino’s ‘Pulp Fiction’, vooral omdat Ronnie het gezicht heeft van Bruce Willis.
In het stadhuis van Dokkum hield Guido van Driel een toespraak voor de toegestroomde notabelen. “Ik ben een graphic novelist,” zei hij, “en dat is een stripmaker met capsones. Mijn boek bevat geen muilperen, wel klessebesjes.” Het pleit voor Dongeradeel dat ze deze capsoneslijder in huis hebben durven halen.
Meer informatie op: http://www.oogenblik.nl/
Om mekaar in Dokkum
Guido van Driel
Update 26 december (eerder gepubliceerd in De Volkskrant):
Gemeentebesturen hebben plotseling de strip omarmd. Zoetermeer zette dit najaar het Vlaamse succesduo Suske & Wiske in bij wijze van alternatieve citymarketing. Haarlem heeft Gerrie Hondius aangetrokken om het stadspromotieblad op te vrolijken. En Tilburg heeft zojuist het startsein gegeven voor ‘het langste stripverhaal van Nederland’ met Kees Kruik in de hoofdrol. Het verhaal is 152 meter lang en staat op een bouwschutting op het Pieter Vreedeplein in de Tilburgse binnenstad. Stripfiguur Kees Kruik – getekend door Luc Verschuren - stond 20 jaar in het Nieuwsblad van het Zuiden en het Brabants Dagblad. De naam Kruik verwijst naar de bijnaam van de Tilburgers: kruikenzeikers. Burgemeester Ruud Koole liet onlangs weten van die ‘vernederende’ titel af te willen, maar de Tilburgers zelf vinden het een geuzennaam.
Ook de gemeente Dongeradeel ging mee in de trend en vroeg Guido van Driel een stripboek over Dokkum te maken, gecombineerd met 27 tegeltableaus die een plek hebben gekregen aan de gevel van het nieuwe stadhuis. Kosten: 80.000 euro. Eind november werden boek en tableaus officieel onthuld en aan de notabelen gepresenteerd. Blijkbaar heeft het even geduurd voordat met name de christelijke raadsleden van Dongeradeel het boek lazen, want vier weken later, op de dag voor kerstmis, kon de Leeuwarder Courant melding maken van een heuse rel. Na de raadsvergadering van 23 december hebben raadsleden van de ChristenUnie, het CDA en Algemeen Belang Dongeradeeel hun exemplaar van ‘Om mekaar in Dokkum’ geretourneerd.
CDA-fractievoorziter Geart Kooistra voelt zich gekwetst door de ferme taal in het stripboek. “De politici vallen over woorden als 'verdomme' en 'fuck' (komen ieder zes keer voor), 'God' (twee keer) en 'kut', 'kutwijf'en 'snikkel',” meldt de Leeuwarder Courant. Ate Oosterhof, parttime boer in Oostrum en parttime wethouder van de Fryske Nationale Partij, is verantwoordelijk voor het project met Guido van Driel en heeft in de aanloop al enige censuur toegepast. ,,It is allegear in kwestje fan smaak, vindt Oosterhof. ,,Sa ha ik bygelyks de God foar verdomme weihelle.'' De christelijke politici zijn van mening dat hij alle schuttingtaal had moeten schrappen. Nu is het te laat, want ‘Om mekaar in Dokkum’ is inmiddels toe aan een tweede druk.
De kunstenaar zelf verbaast zich over de commotie. “Ik heb van tevoren heel duidelijk gemaakt om wat voor soort boek het ging. De christelijke raadsleden hadden er meer bovenop moeten zitten. Interessant is wel dat de kritiek gericht is op kwesties van vorm en niet op inhoudelijke problemen die aan de orde komen, zoals de asiekzoekers in Dokkum.” Van Driel had meer opwinding verwacht over de tekening van een man die in de Bonifatiusbron plast. “Maar daar hoor ik niks over.”
Om mekaar in Dokkum door Guido van Driel, te koop bij BOL
