Het dagelijks leven in Israel
Als er analoog aan het Eurovisie Songfestival ook een Eurovisie Stripfestival bestond, zou Israel hoge ogen gooien met het collectief Actus Tragicus. De korte verhalen en novellen die Actus Tragicus sinds een jaar of tien publiceert, zijn onveranderd van topniveau. Rutu Modan is een van de oprichters van dit collectief en heeft onlangs haar tweede grafische roman voltooid, ‘Exit Wounds’, een boek dat alleen in Israel had kunnen ontstaan.
Koby Franco is een jonge taxichauffeur in Tel Aviv die op een dag wordt benaderd door een hem onbekende soldate, Numi geheten. Ze vertelt hem dat er bij een bomaanslag op een café naast het busstation van Hadera meerdere dodelijke slachtoffers zijn gevallen en dat men één lijk niet heeft kunnen identificeren. Wat heb ik daarmee te maken, vraagt Koby. Ik denk dat het je vader is, zegt Numi. Haar bewijs is flinterdun: op tv-beelden meende ze de sjaal van Gabriel Franco te herkennen, en Gabriel was haar minnaar.
Het duurt even voordat Koby van dit nieuws is hersteld, want hij stond niet bepaald op goede voet met zijn vader en voelt niet de minste behoefte om Numi te begeleiden op haar speurtocht naar de identiteit van het bomslachtoffer. Maar hij laat zich door haar overhalen en met zijn taxi rijden ze naar het busstation van Hadera om een foto van Gabriel Franco te laten zien aan mogelijke getuigen. Van daar belanden ze op een kaal kerkhof waar ze de niet-geïdentificeerde stoffelijke resten vinden. Omdat nog niet kan worden aangetoond dat het om een Joods slachtoffer gaat, mag hij ook niet op een Joodse begraafplaats ter aarde worden besteld. Terwijl ze naar de zandvlakte kijkt, zegt Numi: “It’s so awful here. As if only Jews deserve trees.”
Waarmee De Kwestie op subtiele wijze is benoemd. In een land als Israel zijn politiek en dagelijks leven waarschijnlijk nauwelijks te scheiden en ‘Exit Wounds’ doet daar ook geen poging toe. Maar het is geen politiek boek, al vormt een bomaanslag de basis voor het verhaal. Rutu Modan heeft een liefdesgeschiedenis geschreven en getekend waarin een zoon tegen wil en dank het leven van zijn vader in wordt gesleurd, om te ontdekken dat hij de verafschuwde vader eigenlijk heel graag wil terugzien. Niet dat Modan in die Hollywood-valkuil trapt; ze heeft een paar grote verrassingen in haar scenario verstopt die we hier niet zullen verklappen, maar mystery man Gabriel Franco krijgen we niet te zien.
Wat ze ons wel laat zien is de alledaagse werkelijkheid van een land dat doorgaans alleen vanwege het geweld in het nieuws komt: een pompstation in de regen, een voetbalshirt van Hapoel, een pak Kellog’s met Hebreeuwse letters, een koud maar zonnig strand in februari, een gedenkteken met kransen en een Coca-Cola reclame. Het zijn details die het realisme van deze getekende roman aanzienlijk verhogen. Er is eigenlijk maar één minpuntje te noemen en dat is dat Modan niet zo goed mannenhoofden kan tekenen: hoofdpersoon Koby is er een man met vele gezichten door geworden.
Rutu Modan, ‘Exit Wounds’, Uitgeverij Jonathan Cape, € 25, 95.
N.B. Dit artikel van Joost Pollmann verscheen eerder in de Volkskrant van 8 juni.
